Bijna twee jaar na de start van deze pandemie ben ik(*) natuurlijk niet de enige die ziet dat dit niet veel langer zo kan en moet doorgaan. Hoewel er al oneindig veel over dit onderwerp gezegd en geschreven is en artikelen en blogs ook tot venijnige reacties kunnen leiden, wil ik een nieuw inzicht delen dat ik onlangs kreeg.

‘Alles voor de mensen in de zorg’
Lange tijd hield ik me vooral aan de maatregelen ‘voor de mensen in de zorg’. Zij hadden en hebben het zwaar en als we ons samen aan de maatregelen houden, verlichten we die last.

Afgelopen week bedacht ik echter het volgende: ook de mensen in de zorg hebben de plicht om voor zichzelf te zorgen en kunnen op een gegeven moment zeggen dat ze dit zo niet langer willen. Een deel van hen heeft dit ook al gedaan, door het werkveld te verlaten. Maar het kan ook door te staken, in protest te komen of te accepteren dat de zorg die ze verlenen soms ook een tandje minder kan/moet.

Daarnaast vraag ik me af in hoeverre zorgpersoneel gelooft dat zij ten alle tijden moeten strijden voor de gezondheid voor en het overleven van iedereen die maar aan de deur van het ziekenhuis klopt. Bij wijze van spreken tot ze er zelf bij neervallen.

Echter, hoewel we zorg voor elkaar mogen dragen, is volgens mij niemand uiteindelijk verplicht om voor een ander (volwassen persoon) te zorgen.

Goede en vrijwel altijd beschikbare zorg is in ons land intussen tot een vanzelfsprekendheid geworden. Dat is fantastisch. En toch vind ik dat niemand de verplichting heeft om te zorgen dat ik zo lang en gezond mogelijk leef.

Als ik morgen een nieuwe, onbekende ziekte krijg waar nog geen behandeling voor bestaat, dan is dat heel naar. Het zou fantastisch zijn als er dan mensen zijn die zouden opstaan en er onderzoek naar willen doen. Maar er is niemand die ik hier verantwoordelijk voor kan houden of een verplichting hiertoe kan opleggen.

Hoe zou het zijn als we iedereen die zich verantwoordelijk of zelfs verplicht voelt om te zorgen dat we met zo min mogelijk doden uit de coronacrisis te komen, daarvan zouden ontslaan?

Natuurlijk, we willen dat een overheid nadenkt over een humane gezondheidszorg. Maar voor mij gaat dat niet of nauwelijks (meer) over het voorkomen van doden, maar vooral over het stimuleren van gezond leven. Dat zal niet op korte termijn onmiddellijk effect hebben, maar op lange termijn hopelijk wel.

Want over die doden gesproken, ik heb het al eerder in blogs geschreven: volgens mij zit er niets anders op dan te accepteren dat de dood bij het leven hoort en dat deze pandemie een fase in onze mens-zijn is waarin er verhoudingsgewijs meer mensen sterven. Dat is verdrietig voor nabestaanden, maar geen reden om tot in lengte van dagen allerlei maatregelen in te stellen.

Enkele concrete voorstellen
Wat kunnen we doen? Geen idee of ik nog suggesties kan geven die niet al eindeloos genoemd zijn.
Een kleine poging:

* De week van 14 februari (de week van de liefde) maken we tot Week van de Liefde voor de Dood. In diverse  praatprogramma’s op tv gaat het over de dood, mensen delen hun ervaringen met verlies en rouw, er worden liedjes over geschreven en thuis word je geïnspireerd om aan de keukentafel te praten over de dood. Wat als ik er volgende week niet meer ben (want corona kan snel toeslaan)? Wat als jij er volgende week niet meer bent?

Overigens vermoed ik dat vrijwel iedereen tegen zijn of haar naasten zal zeggen: ‘Luister, als ik sterf, dan wil ik dat je gewoon doorgaat met leven, geniet van het leven zolang het kan. Natuurlijk kun je af en toe boos, verdrietig zijn, maar geniet en ga door!’

* Ziekenhuizen gaan zorgen voor voldoende middelen voor palliatieve sedatie. Een zo zacht mogelijke dood is een luxe die we ons dan hopelijk wel zo veel mogelijk mogen gunnen. Persoonlijk ben ik trouwens (als leek) ook van mening dat de vraag gesteld mag worden of een IC-behandeling van wekenlang op je buik beademd worden een middel is dat breed ingezet moet worden.

* Geestelijke gezondheidszorg gaat zich meer richten op begeleiding bij sterven en rouw zodat het omgaan met de dood minder ongemakkelijk wordt en zelfs een zingevende ervaring kan zijn.

* Personeel in de zorg doet z’n best maar bezint zich ook op de vraag hoe het zit met het dragen van de verantwoordelijkheid voor het leven of sterven van patiënten.

* Verantwoordelijke politici laten het idee los dat er geen oversterfte zou mogen zijn en richten zich op een langetermijnstrategie waarin gezond leven en eigen verantwoordelijkheid van burgers centraal staan. Daarnaast is een stevige investering in de zorgsector met goede salarissen waarschijnlijk onontkoombaar.

* En wat is jouw suggestie?

Mijn eigen workshops
Ik weet dat het enigszins risicovol is om tijdens een lockdown te zeggen, maar ongeacht de uitkomst van de volgende persconferentie, ga ik weer workshops geven. Ik neem daarbij mijn verantwoordelijkheid door o.a. met zelftesten te werken, maar ik zie, met name ook met de huidige omikronvariant, geen functie meer van het massaal thuisblijven. Mijn workshops stimuleren net als sport het fysieke en geestelijk welzijn van mensen en daar richt ik me vanaf nu (weer) op.

* Ik = een gewone burger, iemand die niet in de zorg werkt en ook weinig mensen ken die daar werken, dus in dat opzicht een behoorlijke leek

 

Meld je hier aan voor de nieuwsbrief.
Je ontvangt gratis het Shiva Shakti Spel, waarin je kennismaakt met allerlei actieve meditaties!

Dank je wel! Check je mailbox om je aanmelding te bevestigen.